พายุฤดูร้อนและฟ้าผ่าระหว่างเที่ยวชัยภูมิ รับมืออย่างไรเมื่ออยู่บนลานหินหรือในป่า

3 กันยายน 2569

คนที่โตมาริมทะเลคุ้นกับข่าวเตือนให้เรือเล็กงดออกจากฝั่งเพราะคลื่นสูงตั้งแต่เด็ก พอเห็นประกาศก็รู้ว่าต้องทำอะไร แต่คนที่ขึ้นเขาเที่ยวอีสานช่วงปลายหน้าร้อนมักไม่มีภาพแบบนั้นในหัว ทั้งที่ช่วงเปลี่ยนจากร้อนเป็นฝน กรมอุตุนิยมวิทยามักออกประกาศเตือนพายุฤดูร้อนเป็นระยะ และข่าวก็รายงานเหตุบ้านพัง ต้นไม้ล้ม หรือคนโดนฟ้าผ่าในที่โล่งอยู่บ่อยๆ

บนลานหินทรายของชัยภูมิไม่มีธงแดงปักให้เห็น มีแต่เมฆก้อนใหญ่ที่ก่อตัวขึ้นเร็วในตอนบ่าย ความเชื่อห้าข้อข้างล่างได้ยินกันบ่อย และบางข้อทำให้คนเจ็บตัวมาแล้ว

“ฝนยังไม่ตก ยังไม่ต้องรีบลง”

ฟ้าผ่าลงมาได้ก่อนฝนมาถึงตัวเรา พายุฤดูร้อนมักมาพร้อมลมกระโชกแรง ฟ้าร้อง ฟ้าแลบ และบางครั้งมีลูกเห็บ ถ้าได้ยินเสียงฟ้าร้องเมื่อไร ให้ถือว่าเราอยู่ในระยะที่ฟ้าผ่าถึงได้แล้ว คนที่อยู่บนจุดชมวิว หน้าผา หรือลานหินกว้าง ควรเริ่มเดินลงทันที ไม่ต้องรอให้หยดแรกตก

ช่วงที่เสี่ยงคือปลายหน้าร้อนต่อต้นฝน ซึ่งตรงกับวันหยุดยาวหลายช่วง ใครวางแผนเที่ยวน้ำตกและป่าในวันที่แดดร้อนจัดไว้แล้ว ให้ใส่เรื่องพายุช่วงบ่ายลงไปในแผนด้วย

“หลบใต้ต้นไม้ใหญ่ปลอดภัยที่สุด”

ต้นไม้สูงที่ยืนเดี่ยวๆ กลางที่โล่งคือจุดที่ฟ้าผ่าลงได้ง่าย และคนที่ยืนใต้ต้นก็อาจโดนกระแสไฟที่วิ่งผ่านลำต้นหรือพื้นดินรอบๆ นอกจากนั้นลมกระโชกในพายุฤดูร้อนยังหักกิ่งใหญ่ลงมาได้ ถ้าอยู่ในป่าที่มีต้นไม้สูงใกล้เคียงกันหลายต้น ให้หลบในจุดที่ต้นไม้เตี้ยกว่า ห่างจากต้นที่สูงโดดกว่าเพื่อน

“ติดอยู่กลางลานหิน นอนราบลงกับพื้นจะได้ตัวเตี้ย”

การนอนราบทำให้ร่างกายแตะพื้นมากขึ้น ถ้าฟ้าผ่าใกล้ๆ กระแสไฟจะวิ่งไปตามผิวพื้นได้ ทางที่ดีกว่าคือรีบออกจากที่สูงและที่โล่งให้เร็วที่สุด ถ้าหนีไม่ทันจริงๆ ให้นั่งยองๆ เท้าชิดกัน ก้มศีรษะ ปิดหู และอยู่ห่างจากคนอื่นพอสมควร เพื่อไม่ให้โดนพร้อมกันทั้งกลุ่ม วางไม้เท้าเดินป่าหรือขาตั้งกล้องที่เป็นโลหะไว้ห่างตัว

“นั่งในรถก็ไม่ต่างจากยืนข้างนอก”

รถยนต์ที่มีหลังคาโลหะ ปิดกระจกสนิท ปลอดภัยกว่าอยู่กลางแจ้งมาก ไม่ใช่เพราะยางรถ แต่เพราะโครงเหล็กพาไฟฟ้าลงพื้นรอบตัวเรา ระหว่างรอพายุผ่าน อย่าจับชิ้นส่วนโลหะในรถ และอย่าจอดใต้ต้นไม้ใหญ่หรือใกล้เสาไฟ ส่วนรถเปิดประทุน มอเตอร์ไซค์ หรือศาลาเปิดโล่งไม่ได้ช่วยกันฟ้าผ่า

“พายุผ่านไปแล้ว ขับต่อได้เลย”

ถนนหลังพายุมักอันตรายกว่าตอนพายุกำลังมา ทางขึ้นลงเขาอาจมีต้นไม้ล้มขวาง กิ่งหักกลางถนน สายไฟห้อยต่ำ หรือน้ำไหลบ่าข้ามผิวถนน ขับช้าลงและเปิดไฟหน้า ถ้าเจอต้นไม้ล้มหรือสายไฟขาด อย่าลงไปจับเอง แจ้งสายด่วน ปภ. 1784 หรือ 191 ถ้ามีคนเจ็บ ให้โทร 1669

คนทำงานที่ขับออกจากกรุงเทพเย็นวันศุกร์แล้วกลับวันอาทิตย์มักรู้สึกว่าต้องไปต่อให้ได้ตามแผน แต่การจอดรอในที่ปลอดภัยสักชั่วโมงไม่ได้ทำให้ทริปเสียหาย ถ้าพยากรณ์บอกว่าพายุจะเข้าต่อกันหลายวัน การสลับไปเที่ยวในเมืองของจังหวัดข้างเคียงก่อนแล้วค่อยวนกลับมาขึ้นเขาก็เป็นทางเลือกที่ดีกว่าฝืนขึ้นลานหินตอนเมฆดำตั้งเค้า