ลูกทำงานกรุงเทพ ดูแลพ่อแม่สูงวัยที่บ้านชัยภูมิจากทางไกลได้อย่างไร

8 กันยายน 2569

ลูกที่ทำงานอยู่กรุงเทพหรือเมืองใหญ่ ขณะที่พ่อแม่วัยเกษียณยังอยู่บ้านในอำเภอหนึ่งของชัยภูมิ และยืนยันหนักแน่นว่าจะไม่ย้ายไปไหน คือคนที่เราตั้งใจเขียนถึง ใครที่โทรกลับบ้านทุกคืนแล้วยังนอนไม่ค่อยหลับเพราะไม่แน่ใจว่าวันนี้แม่กินยาความดันหรือยัง น่าจะเห็นภาพเดียวกัน

การดูแลจากทางไกลไม่ได้แปลว่าต้องรู้ทุกอย่างตลอดเวลา แต่คือการวางคน วางของ และวางข้อมูลไว้ให้พร้อม วันที่มีเรื่องเกิดขึ้นจะได้ไม่ต้องเริ่มจากศูนย์ เช็กลิสต์ด้านล่างแบ่งเป็นสามกลุ่ม ค่อยๆ ทำทีละข้อได้

คนที่อยู่ใกล้พ่อแม่มากกว่าเรา

ในหมู่บ้านอีสาน บ้านแต่ละหลังมักอยู่ไม่ห่างกัน และคนรู้จักกันแทบทั้งคุ้ม ข้อได้เปรียบนี้ใช้ได้จริง ถ้าลูกลงแรงเชื่อมสายไว้ตั้งแต่วันที่ยังไม่มีอะไรเกิดขึ้น

• ขอเบอร์เพื่อนบ้านที่สนิทกับพ่อแม่อย่างน้อยหนึ่งบ้าน และให้เขามีเบอร์เราด้วย บอกตรงๆ ว่าถ้าเห็นอะไรผิดปกติ เช่น ประตูบ้านปิดเงียบทั้งวัน หรือไม่เห็นแม่ออกมารดน้ำผักตามเวลาเดิม โทรหาได้ทุกเมื่อ
• ทำความรู้จักกับ อสม. ประจำหมู่บ้าน ซึ่งหลายพื้นที่แวะเยี่ยมบ้านผู้สูงอายุอยู่แล้ว ถามว่าพอจะช่วยวัดความดันหรือเตือนเรื่องวันนัดได้ไหม และขอบคุณเขาทุกครั้งที่กลับไป
• ถ้ามีญาติอยู่ในตำบลเดียวกัน ตกลงให้ชัดว่าใครเป็นคนแรกที่ไปถึงบ้านได้เมื่อมีเหตุ ไม่ใช่ต่างคนต่างคิดว่าอีกฝ่ายคงไปแล้ว
• ตอบแทนชุมชนบ้าง น้ำใจที่หมู่บ้านมีให้พ่อแม่เราเกิดจากความสัมพันธ์สองทาง ถ้าคิดจะส่งของไปให้โรงเรียนประจำหมู่บ้าน ลองอ่านวิธีถามครูก่อนว่าเด็กๆ ขาดอะไรอยู่จริง จะได้ไม่ส่งของที่วางทิ้งไว้ในห้องเก็บของ

สุขภาพที่ลูกต้องตามให้ทัน

ผู้สูงอายุหลายคนไม่ชอบเล่าเรื่องป่วยให้ลูกฟัง เพราะกลัวลูกห่วงหรือต้องลางาน ลูกจึงควรมีข้อมูลพื้นฐานไว้ในมือเอง โดยไม่ต้องรอให้ท่านเป็นฝ่ายบอก

• ถ่ายรูปซองยาและใบนัดทุกใบเก็บไว้ในโทรศัพท์ จะได้รู้ว่าพ่อแม่กินยาอะไร วันไหนต้องไปโรงพยาบาลชุมชนหรือโรงพยาบาลจังหวัด แล้วโทรเตือนก่อนวันนัดหนึ่งวัน
• จัดกล่องยาแยกมื้อไว้ให้ทุกครั้งที่กลับบ้าน
• ถามโรงพยาบาลที่พ่อแม่ไปประจำว่าท่านใช้สิทธิการรักษาแบบไหน ต้องเริ่มที่โรงพยาบาลใด และถ้าต้องส่งตัวไปรักษาต่อมีขั้นตอนอย่างไร อย่าเดาเอง เพราะรายละเอียดเปลี่ยนได้
• เขียนเบอร์ 1669 ตัวใหญ่ติดผนังข้างที่วางโทรศัพท์หรือข้างประตูห้องนอน พร้อมเบอร์ลูกและเบอร์เพื่อนบ้าน แล้วซ้อมกับท่านว่าโทรไปต้องบอกอะไร เช่น ชื่อหมู่บ้าน ตำบล และจุดสังเกตใกล้บ้าน

จังหวะการติดต่อและการกลับบ้าน

ความห่วงที่มากเกินไปก็ทำให้พ่อแม่อึดอัดได้ ข้อในกลุ่มนี้จึงเน้นความสม่ำเสมอมากกว่าความถี่ และเคารพว่าบ้านหลังนั้นยังเป็นบ้านของท่าน

• ตั้งเวลาโทรหาประจำ เช่น หลังข่าวภาคค่ำ หรือหลังท่านกลับจากวัด ถ้าวันไหนโทรไม่ติดในเวลาปกติ ค่อยไล่โทรหาเพื่อนบ้าน แทนที่จะโทรถี่ทุกชั่วโมงจนท่านรำคาญ
• ถ้าอยากติดอุปกรณ์ช่วย เช่น กล้องหน้าบ้าน ปลั๊กที่สั่งเปิดปิดจากมือถือ หรือเซนเซอร์ประตู ถามความเห็นพ่อแม่ก่อนเสมอ และติดเฉพาะจุดที่ท่านยอม ไม่ใช่ห้องนอนหรือห้องน้ำ ของพวกนี้เป็นชุดเดียวกับอุปกรณ์บ้านอัจฉริยะชุดเล็กที่คนห้องชุดในเมืองเริ่มหัดใช้ ไม่ต้องลงทุนระบบใหญ่ แต่ต้องสอนจนท่านใช้เป็น ไม่อย่างนั้นจะกลายเป็นของประดับผนัง
• วางรอบกลับบ้านให้แน่นอน ไม่ต้องบ่อยเกินกำลัง แต่ให้พ่อแม่รู้ล่วงหน้าว่าลูกจะมาเมื่อไร ช่วงหยุดยาวรถแน่นมาก มีแผนจองตั๋วและจัดของฝากสำหรับคนกลับบ้านตอนสงกรานต์ให้ดูประกอบ
• ระหว่างอยู่บ้าน เดินดูจุดเสี่ยงล้ม เช่น พื้นห้องน้ำลื่น ทางเดินไปห้องน้ำที่มืดตอนกลางคืน หรือบันไดบ้านใต้ถุนสูง แล้วซ่อมให้เสร็จก่อนกลับ
• คุยกันตรงๆ สักครั้งว่าถ้าวันหนึ่งท่านดูแลตัวเองไม่ไหว อยากให้เป็นแบบไหน บางครอบครัวลงเอยที่ลูกย้ายกลับมาอยู่ใกล้ ซึ่งต้องคิดทั้งเรื่องงานและที่อยู่ ใครเริ่มคิดถึงทางนี้ มีเรื่องการเลือกอำเภอและบ้านเช่าเมื่อย้ายกลับมาใช้ชีวิตที่ชัยภูมิเล่าแยกไว้

ถ้าทำได้เพียงข้อเดียวก่อนขึ้นรถกลับกรุงเทพรอบนี้ ให้เดินไปบ้านข้างๆ แนะนำตัวและแลกเบอร์โทรกันไว้ เพราะในวันที่เราอยู่ไกล คนที่ไปถึงประตูบ้านพ่อแม่ได้เร็วที่สุดคือเพื่อนบ้าน